Cẩm nang Craft Coffee

Phân loại bình pha cà phê full-immersion

French Press

bình pha cà phê French Press
(Ảnh: Sorin Gheorghita)

Còn được biết qua nhiều tên gọi khác (Press Pot, Coffee Press, Cafetière…), French Press là phụ kiện pha cà phê tích hợp tấm lọc có lịch sử lâu đời bậc nhất trên thế giới.

Dù không có nhiều ghi chép cụ thể về thời điểm phát minh, nhiều nguồn tin cho rằng French Press ra mắt vào thập niên 1850 tại Pháp. Thời bấy giờ, hầu hết mọi người còn pha cà phê theo cách đơn giản và hơi ngớ ngẩn: Đun cà phê và nước sôi trong cùng một ấm, không có đồ lọc, cứ thế rót ra dùng luôn.

“Truyền thuyết” kể rằng một sáng đẹp trời nào đó, có ông người Pháp đun nước pha nhưng hơi đãng trí, quên cho cà phê vào cùng, đến khi nước sôi rồi mới biết. Nhấc ấm ra ngoài, ông đành thả bột xay lên mặt nước chờ chiết xuất, nhưng chúng cứ nổi mãi làm ông không thể uống được. Thấy vậy, ông bèn lấy một tấm lưới kim loại tự chế, thả đè lên đống cà phê nổi trên mặt, nhấn chìm xuống đáy, giữ nguyên một lúc như vậy.

Khi cà phê của ông ngập trong nước gần sôi ở thời gian lâu hơn bình thường, chúng vô tình đạt trạng thái chiết xuất hợp lý hơn, hương vị dễ uống bất ngờ. Từ đó, cách làm trên đã dần được chia sẻ rộng rãi với cộng đồng. Đây cũng chính là nguyên tắc hoạt động cơ bản của bình French Press hoàn chỉnh ngày nay.

Thiết kế French Press, dù qua nhiều lần cải tiến kích thước và chất liệu, vẫn luôn giữ được tính đơn giản và dễ sử dụng. Vì thế, đây là lựa chọn rất phù hợp cho những người mới tập craft coffee, không cần luyện thao tác rườm rà.

pha trà bằng French Press
Bình French Press cũng hay được dùng để pha trà theo cách ủ full-immersion tương tự. (Ảnh: Charlotte May)

Cấu tạo chính: Bình chứa hình trụ thẳng, nắp bình gắn tay cầm để nhấn xuống, tích hợp tấm lọc cố định bên trong (thường làm bằng kim loại).

Cách sử dụng:

  • Đổ cà phê đã xay vào trong bình, sau đó thêm nước nóng ở nhiệt độ gần sôi.
  • Đậy nắp, từ từ đẩy tay cầm xuống, ép tới khi tấm lọc chạm gần đến lượng phần phê dưới đáy (không nên quá sát).
  • Chờ khoảng 4 phút rồi rót nước cốt ra bình chứa khác, tránh hiện tượng chiết xuất quá mức làm cà phê đắng gắt.

Lưu ý:

  • French Press được dùng để ủ cà phê trong nước với thời gian lâu hơn bình thường. Do vậy, hạt xay nên có kích cỡ thô, không quá nhỏ để phù hợp với tốc độ chiết xuất chậm.
  • Màng lọc kim loại không ngăn được hết chất dầu không tan và hạt cà phê xay nhỏ mịn, tạo cảm giác sánh quyện nhiều hơn trong cốc.

AeroPress

bình pha cà phê AeroPress
(Ảnh: Erick Chévez, Oak & Bond Coffee Co.)

Dù xuất hiện khá muộn (2005) nhưng AeroPress lại nhận rất nhiều cảm tình nhờ thiết kế dễ dùng, hiệu quả ổn định mà lại tiết kiệm thời gian và công sức.

Ưu điểm lớn nhất của AeroPress là dùng được cho mục đích và nhu cầu pha cà phê đa dạng – thích nghi nhiều công thức, cỡ hạt xay và nhiệt độ khác nhau. Do vậy, fan cứng của chiếc bình này rất thích dùng AeroPress để sáng tạo, thử nghiệm ý tưởng pha chế mới.

Một điểm đặc biệt nữa về AeroPress là tấm lọc: Chúng thuộc loại dùng nhiều lần nhưng vẫn được làm từ giấy. Với hình dạng phẳng dẹt như một chiếc đĩa nhỏ, màng lọc AeroPress lắp vừa vặn kích thước mặt cắt khoang bình.

Vệ sinh tấm lọc AeroPress rất dễ, nên dù là giấy nhưng có thể tái chế tiếp cho lần pha sau. Trong trường hợp xấu nhất, bạn có thể mua một bộ giấy lọc mới để tự thay dần. Thậm chí, một số hãng phụ kiện thứ ba còn sản xuất tấm lọc AeroPress bằng kim loại, phục vụ tùy sở thích cá nhân.

Cấu tạo chính: Bình hình trụ thẳng, gần giống French Press nhưng phần cán đẩy lớn hơn, rộng khít với khoang chính. Đáy bình là nơi đặt bộ lọc và phễu rót.

Cách sử dụng:

  • Xếp giấy lọc xuống đáy bình, đổ cà phê xay (kích cỡ nhỏ mịn) lên trên mặt giấy.
  • Rót nước nóng vào khoang chứa, khuấy hoặc lắc nhẹ theo hình tròn khoảng 10 giây.
  • Dùng lực tay nhấn cán đẩy xuống, giống động tác ép xi-lanh.
  • Cà phê và nước dưới áp lực nhấn sẽ đẩy nhanh tiến trình chiết xuất, chảy qua bộ lọc xuống cốc cà phê đặt bên dưới.

Abid Clever

bình pha cà phê Abid Clever
(Ảnh: Wikipedia)

Sáng chế bởi Absolutely Best Idea Development (tên viết tắt: Abid), đây là chiếc bình thuộc hệ full-immersion nhưng lại mang đặc điểm rất giống pour-over, với hình dáng phễu nón và sử dụng tấm lọc giấy.

Hơi bối rối là vậy, nhưng Abid Clever được đánh giá là món đồ pha cà phê thân thiện hàng đầu cho người dùng. Thiết kế của Clever đảm nhận luôn vai trò như bình chứa thông thường, giúp bạn không cần rót cà phê ra bình đựng riêng sau khi pha xong. Thao tác vệ sinh cũng nhanh gọn do ít bộ phận tháo lắp.

Ngoài ra, nhờ sử dụng tấm lọc giấy, Abid Clever sẽ cho kết cấu nước cốt cà phê dịu nhẹ hơn, không sánh đặc như khi dùng French Press với lưới lọc kim loại.

Cấu tạo chính: Bình nguyên khối dạng nón. Dưới đáy là cổng rót, có lẫy tự mở khi đặt Clever lên một chiếc cốc/bình khác bên dưới.

Cách sử dụng:

  • Đặt bình trên mặt bàn phẳng khi pha, để lẫy cổng rót vẫn được đóng kín.
  • Xếp giấy lọc, thêm cà phê và nước nóng – thực hiện rót giống pour-over, có thể bloom trước khi pour.
  • Đậy nắp, chờ thêm khoảng 3 phút.
  • Đặt bình lên miệng bình/cốc khác để kích hoạt mở lẫy rót cho cà phê chảy xuống.

Lưu ý: Abid Clever dễ bị nghẽn cổng rót do thường pha với cỡ hạt xay nhỏ mịn, cần chú ý để xử lý kịp thời.

Siphon

Ra đời từ hơn 100 năm trước, bình Siphon có vẻ ngoài cực kỳ khác lạ và nổi bật, trông y hệt bộ dụng cụ thí nghiệm!

(Ảnh: Roasty Coffee)

Danh tiếng Siphon lần đầu được lan truyền rộng rãi vào thập niên 1940 khi Marie Fanny Amelne Massot (Pháp) cải tiến thiết kế gốc, mang đến phong cách thẩm mỹ độc nhất vô nhị trong nền công nghiệp cà phê. Tới nay, một vài chi tiết của Siphon đã được thay đổi, nhưng hình thức chung vẫn giữ nguyên sự độc đáo nguyên bản.

Các sản phẩm bình Siphon hiện nay được bán theo vài phiên bản khác nhau, tùy cách chọn nguồn nhiệt đun nước. Nếu muốn tiện dụng, hãy mua Siphon có khả năng đun với bếp điện. Nếu ưa thích nét cổ điển, bạn có thể tìm loại dùng nguồn nhiệt từ đèn cồn.

Cấu tạo chính: Bình đun (bên dưới), bình ủ cà phê (bên trên), ống nối, tấm lọc.

Cách sử dụng:

  • Rót nước sẵn vào bình đun bên dưới, bật lửa đun nước.
  • Lắp ống nối và bình ủ lên trên, cố định tấm lọc dưới đáy bình ủ, đảm bảo cổng nối được lắp chặt kín 2 đầu.
  • Nhiệt độ cao khiến nước dần sôi, áp suất trong bình đun tăng vọt, đẩy nước dưới bình đun ngược lên ống nối vào bình ủ. 
  • Khi toàn bộ lượng nước được đẩy lên hết, bắt đầu cho cà phê đã xay vào bình ủ.
  • Dùng thìa/đũa khuấy chậm đều khoảng 10 giây, để nguyên trong 90 giây tiếp theo. Lúc này, áp suất ở bình đun vẫn ngăn không cho nước chảy ngược xuống, tạo điều kiện cho cà phê chiết xuất khi ngập trong nước.
  • Tắt lửa khi hết 90 giây. Một lúc sau, nhiệt độ giảm sẽ khiến áp suất bình đun trở về như cũ. Nước cốt cà phê sau chiết xuất sẽ chảy xuống theo tác động tự nhiên của trọng lực.

Do giá thành đắt đỏ và yêu cầu lắp ghép “màu mè”, Siphon ít khi được dùng pha cà phê cho khách tại cửa hàng. Thay vào đó, chúng thường phục vụ mục đích sưu tầm hoặc trình diễn pha chế.

Dù phải chuẩn bị lỉnh kỉnh, người dùng Siphon lại hưởng lợi từ sự vô tư và nhất quán trong thao tác. Tất cả mọi thứ bạn cần làm là cân đong nguyên liệu và bật tắt lửa đúng lúc. Không cần kỹ thuật cao siêu, các quy luật vật lý sẽ tự làm phần việc còn lại.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

0 %